Dodano: 15 wrzesień 2020r.

Odłamał się ogromny fragment pokrywy lodowej Grenlandii

Od lodowca szelfowego Nioghalvfjerdsfjorden znajdującego się w północno-wschodniej Grenlandii oderwał się fragment pokrywy lodowej o powierzchni 113 kilometrów kwadratowych. Zdaniem naukowców jest to dowodem gwałtownych zmian klimatycznych.

Odłamał się ogromny fragment pokrywy lodowej Grenlandii

 

Największy lodowiec szelfowy Arktyki właśnie utracił 113 kilometrów kwadratowych swojej powierzchni. Ostatnie lata w północno-wschodniej Grenlandii były niezwykle ciepłe i oderwanie się wielkiego fragmentu lodu jest postępującym procesem dezintegracji lodowca, podkreślają naukowcy.

Rozpad lodowca Nioghalvfjerdsfjorden

Naukowcy z Geological Survey of Denmark and Greenland (GEUS) oraz Friedrich-Alexander University w Niemczech bacznie obserwują procesy rozpadu lodowców na Grenlandii. Roczne zmiany powierzchni pod koniec sezonu topnienia dla największego lodowca szelfowego Arktyki mierzone są na podstawie zdjęć satelitarnych i pokazują, że straty powierzchni lodu w ciągu ostatnich dwóch lat (2018/2019 i 2019/2020) przekroczyły 50 kilometrów kwadratowych. Od 1999 roku lodowiec Nioghalvfjerdsfjorden utracił 160 kilometrów kwadratowych swojej powierzchni.

- Jesteśmy bardzo zaniepokojeni postępującym rozpadem na największym pozostałym lodowcu szelfowym Arktyki. Jest to główny strumień lodu Grenlandii, a od kilku lat obserwujemy rosnąc prędkość rozpadu lodowca – powiedział profesor Jason Box z GEUS.

Chociaż proces cielenia się, czyli odłamywania się fragmentów lodowca, z których powstają góry lodowe, jest często obserwowany procesem, to na ogół odrywające się fragmenty lodu nie są tak duże.

Rozpad lodowca Nioghalvfjerdsfjorden na Grenlandii

EU Copernicus Sentinel-2B image modified by GEUS

Strefa szybkiego płynięcia lodu w obrębie lądolodu Grenlandii, czyli północno-wschodni strumień lodowy, rozciąga się na około 600 kilometrów w głąb wyspy i odprowadza lód głównie przez dwa lodowce wylotowe Nioghalvfjerdsfjorden i Zachariae. Obserwacje rozpadu lodowca Zachariae były prowadzone w latach 2002-2015. Uczenie wskazują, że lodowiec Nioghalvfjerdsfjorden rozpada się w podobnym tempie.

Wzrost poziomu mórz i oceanów

Topnienie pokrywy lodowej Grenlandii przyczyniło się do wzrostu poziomu morza o 1,1 centymetra w latach 1992-2018 - wynika z badań opublikowanych w grudniu. Nowsze badania przeprowadzone przez University of Lincoln w Anglii przewidywały, że topniejący lód na Grenlandii może podnieść poziom mórz i oceanów o 10 do 12 centymetrów do 2100 roku.

Zmiany klimatyczne dotykają rejonów arktycznych znacznie dotkliwiej i gwałtowniej niż innych części świata. Średnie temperatury w regionie wzrosły o około trzy stopnie Celsjusza od 1980 r. i oczekuje się, że osiągną rekordowy poziom w 2020 r.

Według Jenny Turton, badaczki z niemieckiego Friedrich-Alexander University, fale upałów w ostatnich latach przyspieszyły topnienie. - Każdego lata woda spływa z pokrywy lodowej Grenlandii na język lodowca, tworząc na jego powierzchni rzeki i jeziorka. Ponowne zamarznięcie wody zimą powoduje dodatkowe ciśnienie na pływającym języku, co może prowadzić do cielenia się – powiedziała Turston.

Dr Niels J. Korsgaard z GEUS przyznał, że biorąc pod uwagę gwałtowne procesy zmiany klimatu w Arktyce, można było się spodziewać szybkiej dezintegracji lodowca Nioghalvfjerdsfjorden. - Temperatury w Arktyce rosną szybciej niż średnia światowa. Więcej ciepła jest dostarczane do lodowców zarówno z powietrza, jak i z oceanu. To powoduje topnienie powierzchni lodowca, ale też jego podstawy, a przerzedzający się lód szelfowy jest bardziej podatne na pękanie. Widzieliśmy to na lodowcu Zachariae, a teraz dzieje się to również na Nioghalvfjerdsfjorden – zaznaczył Korsgaard.

 

Źródło: Geological Survey of Denmark and Greenland, fot. ESA