Wzdęcia potrafią zaskoczyć – czasem niewielka przekąska sprawia, że brzuch staje się napięty, a uczucie pełności towarzyszy nam przez kilka kolejnych godzin. To nie tylko efekt tego, co i w jaki sposób jemy, ale też w jakiej kondycji jest nasz układ trawienny. Poznaj możliwe przyczyny wzdęć oraz sposoby na ich złagodzenie.
Co powoduje wzdęcia?
Wzdęcia to subiektywne uczucie pełności i rozpierania w jamie brzusznej, którego podstawową przyczyną jest nagromadzenie gazów w przewodzie pokarmowym. Część z nich trafia tam na skutek połykania powietrza podczas jedzenia lub picia – to naturalne zjawisko, jednak może się potęgować w wyniku szybkiego, nieuważnego spożywania posiłków.
Gazy są również produktem ubocznym fermentacji bakteryjnej niestrawionych resztek pokarmowych, do której dochodzi w jelicie grubym. Nasilenie tego procesu może wynikać m.in. ze spowolnionej motoryki jelit czy diety obfitującej w sprzyjające fermentacji produkty.
Choć wzdęcia mają zwykle niegroźne przyczyny, czasami pojawiają się w przebiegu zaburzeń czynnościowych lub chorób przewodu pokarmowego, takich jak:
- zespół jelita drażliwego (IBS),
- nietolerancje pokarmowe,
- nieswoiste zapalenia jelit[1].
Czynniki sprzyjające powstawaniu wzdęć
Codzienne przyzwyczajenia mogą mieć znaczący wpływ na pracę jelit i ilość obecnych w nich gazów. Jednym z najczęstszych winowajców jest dieta bogata w produkty wzdymające, np.:
- cebulę,
- czosnek,
- rośliny strączkowe,
- produkty pełnoziarniste,
- warzywa kapustne,
- napoje gazowane.
Równie istotne jest to, jak jemy. Szybkie jedzenie, niedokładne przeżuwanie czy mówienie podczas posiłku sprzyjają nadmiernemu połykaniu powietrza. To z kolei przekłada się na uczucie przepełnienia i wzmożone odbijanie.
Co pomaga złagodzić wzdęcia?
W przypadku uciążliwej pełności i dyskomfortu w jamie brzusznej pomóc mogą dostępne bez recepty tabletki na wzdęcia. Zawierają symetykon – związek silikonowy, który zmniejsza napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazu uwięzionych w jelitach. Pod jego wpływem pękają, ich zawartość rozprasza się w treści pokarmowej, a następnie zostaje wchłonięta przez ściany przewodu pokarmowego lub wydalona na zewnątrz. Dzięki temu symetykon może przynieść ulgę w nieprzyjemnych objawach.
Co istotne, substancja ta nie wchłania się z jelit i działa wyłącznie w ich obrębie. Jest wydalana w niezmienionej postaci – to oznacza, że nie ulega żadnym reakcjom chemicznym. Symetykon jest więc w pełni obojętny dla organizmu, dzięki czemu może być bezpiecznie podawany nawet dzieciom czy osobom o wrażliwym układzie trawiennym[2].
Na wzdęcia z pomocą mogą przyjść także zioła. Napary m.in. z kopru włoskiego, mięty pieprzowej, rumianku czy anyżu wykazują właściwości wiatropędne, przeciwzapalne i rozkurczowe. Mogą więc łagodzić skurcze jelit, ułatwiać usuwanie gazów i poprawiać trawienie.
Wzdęcia to nieprzyjemny, ale w większości przypadków możliwy do opanowania problem. Kluczem do ich redukcji jest obserwacja organizmu, zdrowa dieta i aktywny styl życia, a w razie potrzeby sprawdzone środki łagodzące. Jeśli jednak mimo modyfikacji nawyków dolegliwości się utrzymują lub nasilają, warto zasięgnąć porady lekarza. Czasem tak błahy objaw może świadczyć o czymś więcej niż tylko nadmiar powietrza w jelitach.
[1] Gulbicka, P., & Grzymisławski, M. (2016). Wzdęcia brzucha – najczęstsze przyczyny i postępowanie. Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 6(1): 69-76.
[2] Lewandowski, K., Kaniewska, M., Świątek, A., & Rydzewska, G. (2021). Symetykon – możliwe zastosowania w praktyce klinicznej i samoleczeniu. Lekarz POZ, 7(3): 223-232.
Źródło: artykuł partnera
