archeologia

Pasterskie łamigłówki, wyryte w kamieniach Ptolemais

Ruiny starożytnego miasta Ptolemais pełne są kwadratowych plansz z licznymi wyżłobieniami. Archeolożka współpracująca z UW Zofia Kowarska odkryła już ponad 100 takich plansz. - Na przestrzeni wieków łamali sobie na...

18 maja, 2026

Ślady mlecznych biesiad bez laktozy sprzed 5,5 tys. lat

Zestaw naczyń ceramicznych, z których około 5,5 tys. lat temu pijano napoje mleczne o obniżonej zawartości laktozy - odnaleźli archeolodzy w Sławęcinku na Kujawach. Naczyń tych używano przy specjalnych okazjach,...

20 kwietnia, 2026

Prehistoryczni kucharze z Dąbek

Około 7 tys. lat temu społeczności europejskie wykorzystywały różne produkty roślinne i zwierzęce do tworzenia złożonych potraw. Już wtedy istniały lokalne tradycje kulinarne i style gotowania. Prehistoryczna kuchnia była bardziej...

1 kwietnia, 2026

Inskrypcje opowiadają historię budowniczych starożytnych świątyń Bliskiego Wschodu

Za zniszczenie kamiennego bloku starożytnej świątyni z Bliskiego Wschodu groziła kara śmierci, a skradziony z niej młotek mógł sprowadzić gniew bóstwa. Budowle te miały oddawać boskość i wyróżniać się na...

4 lutego, 2026

Paleolityczni łowcy z tatrzańskich jaskiń byli zapobiegliwymi przybyszami z zachodu

Około 15 tys. lat temu szczyty Tatr przyciągnęły łowców najlepiej znanych z terenów Hiszpanii i Francji. Zapobiegliwie przynieśli oni ze sobą zapas kamiennych ostrzy broni i narzędzi, dzięki którym m.in....

14 października, 2025

Neolityczni kanibale. Naukowcy znaleźli ślady konfliktu, w którym zabito i zjedzono 11 osób

Hiszpańscy archeolodzy znaleźli ślady konfliktu między dwoma społecznościami z późnego neolitu. W jego wyniku co najmniej 11 osób – w tym dzieci – zostało obdartych ze skóry, pozbawionych tkanek, rozczłonkowanych,...

8 sierpnia, 2025

Na zębach sprzed 4000 lat odkryto najwcześniejsze ślady żucia psychoaktywnych orzechów betelowych

Ludzie wykorzystują rośliny psychoaktywne od tysięcy lat. Analiza kamienia nazębnego z pochówku sprzed 4000 lat z Tajlandii wykazała ślady substancji pochodzących z orzechów betelowych. To wskazuje, że betel, który także...

6 sierpnia, 2025

Odkryto drewniane narzędzia sprzed 300 tys. lat

Archeolodzy odkryli w południowo-zachodnich Chinach zestaw drewnianych narzędzi sprzed 300 tys. lat. Wśród 35 artefaktów wykonanych z twardego drewna są przyrządy do kopania, haki i małe narzędzia ręczne. Znaleziska te...

9 lipca, 2025

Jeden z najstarszych pterozaurów miał rozmiary mewy

Naukowcy odkryli nieznany dotychczas gatunek małego pterozaura – latającego gada, który wzbijał się w powietrze ponad 200 milionów lat temu. Badacze opisali nowy gatunek, który rozmiarami był zbliżony do mewy,...

8 lipca, 2025

Neandertalczycy prowadzili przetwórnię tłuszczu już 125 tys. lat temu

Umiejętności neandertalczyków w zakresie przygotowywania pożywienia były zaskakująco wyrafinowane. Już 125 tys. lat temu nasi wymarli kuzyni przetwarzali kości zwierząt w celu wydobycia z nich tłuszczu. Dowody na takie praktyki...

4 lipca, 2025

Odczytano pełny genom Egipcjanina żyjącego ok. 4500 lat temu. Wskazuje na powiązania z Mezopotamią

Naukowcy wyekstrahowali i zsekwencjonowali DNA Egipcjanina, który żył między 4800 a 4500 lat temu. To najstarsze zsekwencjonowane DNA z Egiptu – pochodzi z czasów, kiedy budowano piramidy. Jego analizy wskazują...

3 lipca, 2025

Grzyby-zombie zachowane w bursztynie sprzed 100 mln lat

Grzyby zmieniały owady w bezbronne zombie już prawie 100 milionów lat temu. Świadczy o tym kawałek bursztynu znaleziony w Mjanmie, w którym naukowcy zidentyfikowali mrówkę oraz muchę z owocnikiem grzyba...

30 czerwca, 2025

Dziennik Naukowy

Wyróżnione artykuły

Prof. Knapska: szczury się śmieją, uczą empatii i zdradzają tajemnice naszych emocji

Modele AI potrafią przemycać dane poza kontrolą człowieka

Polacy współautorami pierwszej czterowymiarowej mapy ułożenia DNA w jądrze komórkowym

Popularne artykuły

Aktywność fizyczna wpływa na przebieg starzenia się

Naukowcy z UJ: trawę warto kosić mozaikowo i nie częściej niż raz w miesiącu

Nieopowiedziana historia mózgu: astrocyty w roli głównej

Berberyna jako „naturalny Ozempik”?

Niewyspany mózg działa jak niewydolne lotnisko