Nie ulega wątpliwości, że mocne hasła to obecnie jeden z priorytetów dla użytkowników internetu. Mimo to, raport NordPass ujawnił, że wielu Polaków wybiera banalne schematy klawiatury jako hasła – np. ciągi takie jak zaq12wsx, 1qaz2wsx, 123qwe czy Qweqwe123!. Zamiast kreatywności, użytkownicy często dosłownie przesuwając palec po klawiaturze. W ten sposób stawiają na proste schematy haseł, co jest ogromnym błędem.
Takie rozwiązania są jednak skrajnie niebezpieczne – hasła oparte na przewidywalnych wzorcach klawiatury czy ciągach liczb da się złamać w ułamek sekundy. Według analiz NordPass pierwsze 27 najpopularniejszych haseł w Polsce komputer jest w stanie odgadnąć w czasie poniżej 1 sekundy.
Przykładowo hasło „123456” pojawia się w bazach wycieków aż 3,018 miliona razy. Popularność takich łatwych kombinacji oznacza, że boty i programy do łamania haseł nie mają problemu z ich odgadnięciem. Czytaj dalej i poznaj najlepsze praktyki przy tworzeniu haseł.
Dlaczego klawiaturowe schematy to zły pomysł
Hasła tworzone po linii klawiatury, wspomniane we wstępie, oraz zwykłe ciągi liczb są wyjątkowo łatwe do odgadnięcia. Programy typu brute force, a także ataki automatyczne używają właśnie takich przewidywalnych wzorców, by błyskawicznie sprawdzać miliony kombinacji.
Jak zauważa NordPass, większość popularnych haseł w Polsce to proste układy QWERTY i ciągi cyfr. W praktyce oznacza to, że komputer może złamać wiele z nich praktycznie od razu.
To jest fakt – top 27 najczęściej używanych haseł globalnie da się złamać w czasie krótszym niż jedna sekunda, a na tej liście znajduje się 20 najpopularniejszych haseł w Polsce. Zagrożenie ma więc charakter globalny.
Dodatkowo, takie schematy często łączą się z inną słabością: powtarzaniem haseł. Według NordPass Polacy często nie korzystają z menedżerów haseł ani nie wymyślają unikalnych kombinacji, tylko powtarzają te same ciągi w wielu serwisach, co również stanowi zagrożenie bezpieczeństwa.
Gdy haker uzyska dostęp do jednej bazy haseł, przykładowo w wyniku wycieku, hasła powiązane z wzorem klawiatury ujawniają się natychmiast w podobnych usługach. Innymi słowy – jeśli twoje hasło ma prosty schemat, atakujący może użyć go przeciwko wszystkim kontom.
Statystyki potwierdzają, że słabe hasła to realny problem. W 2024 r. w samych Stanach Zjednoczonych FBI odnotowało ponad 859 tysięcy zgłoszeń cyberprzestępstw. Straty nimi spowodowane osiągnęły poziom 16,6 miliarda dolarów. Co gorsza, wzrost wyniósł 33 proc. rok do roku.
Część z tych ataków to skutki złamanych kont powiązanych z prostymi hasłami. Warto zdać sobie sprawę, że każdy kolejny oklepany schemat zwiększa ryzyko włamania.
Jak stworzyć silne hasło
Silne hasło to takie, które jest długie, złożone i unikalne. Eksperci NordPass zalecają co najmniej 8 znaków, łączących wielkie i małe litery, cyfry oraz symbole. Im dłuższe hasło, tym lepiej, docelowo warto by miało ok. 12–20 znaków. Zamiast łatwej do zapamiętania daty czy imienia, warto sięgnąć po losowy ciąg znaków lub nawet długą frazę, którą łatwiej zapamiętać.
Kluczowa jest też unikalność: nie używaj tego samego hasła w więcej niż jednym miejscu. Gdy każda usługa ma inne hasło, złamanie jednego konta nie otwiera hakerom furtki do pozostałych. Specjaliści ds. bezpieczeństwa podkreślają, że uniknięcie powtórek to podstawa – jeśli jedno konto zostanie złamane, reszta jest bezpieczna.
Podsumowując, silne hasło składa się z co najmniej 8 znaków (a lepiej od 12 do 20), zawiera różnorodne znaki i nie powtarza się na innych stronach. W tworzeniu takich skomplikowanych haseł pomocny jest menedżer haseł, który sam wygeneruje trudną kombinację i będzie ją bezpiecznie przechowywał, bez konieczności zapisywania hasła na kartce czy w pliku.
Bezpieczeństwo w sieci to coś więcej niż hasło
Hasło to tylko jedna warstwa ochrony. Aby jeszcze bardziej zwiększyć bezpieczeństwo swoich kont, warto wdrożyć dodatkowe środki ostrożności:
- Dwuskładnikowe uwierzytelnianie (2FA) – wymaganie dodatkowego kodu (np. SMS lub aplikacji autoryzującej) przy logowaniu. Ta prosta opcja sprawia, że nawet jeśli ktoś pozna nasze hasło, i tak potrzebuje fizycznego dostępu do telefonu z kodem. Eksperci podkreślają, że 2FA znacząco utrudnia hakerom przejęcie konta.
- Korzystanie z VPN – gdy łączysz się z internetem przez publiczne Wi-Fi (np. w kawiarni czy hotelu), zawsze używaj wirtualnej sieci prywatnej. VPN tworzy szyfrowany tunel między twoim urządzeniem a siecią. W ten sposób ukrywa twój adres IP i uniemożliwia „podsłuchiwanie” przesyłanych danych. Dzięki temu atakujący nie odczyta twoich haseł czy danych logowania nawet w przypadku niesprawdzonej sieci. Niektóre aplikacje VPN oferują także dodatkowe funkcje poza samą siecią VPN, na przykład blokadę reklam czy ochronę przed niebezpiecznymi stronami internetowymi.
- Menedżer haseł – zamiast zapamiętywać skomplikowane kombinacje, warto użyć specjalnego programu (menedżera haseł), który je wygeneruje i bezpiecznie przechowa. Zdaniem ekspertów z NordPass dobry menedżer potrafi wygenerować, przechować i łatwo uzupełnić unikalne hasło dla każdego serwisu. W ten sposób nie musimy znać haseł – wystarczy jedno mocne hasło główne, a resztę załatwi za nas software.
- Aktualizacje i ostrożność – pamiętaj także o regularnym aktualizowaniu systemu i oprogramowania oraz o zdroworozsądkowym zachowaniu w sieci. Choć nie są to bezpośrednio elementy hasła, to jednak znacząco podnoszą poziom bezpieczeństwa.
Każdy z tych kroków stanowi kolejną barierę ochronną. Na przykład VPN i 2FA razem z silnym hasłem sprawiają, że atakujący musi sforsować kilka niezależnych zabezpieczeń, co w bardzo dużym stopniu zmniejsza szanse powodzenia jego działań.
Zachęcamy, by traktować powyższe porady nie tylko jako dodatkowy obowiązek, ale jako inwestycję w własne bezpieczeństwo. Proste działania, takie jak długie, unikalne hasła, włączenie 2FA i VPN, mogą znacząco zmniejszyć ryzyko kradzieży danych. Im więcej barier ustawisz, tym trudniej będzie hakerowi osiągnąć swój niecny cel.
Nawet niewielka zmiana przyzwyczajeń gwarantuje realne korzyści w kwestiach bezpieczeństwa. Pamiętajmy: cyfrowe bezpieczeństwo rośnie wraz z naszą świadomością. Kilka prostych kroków ochroni Twoje konta i zapewni Ci spokój podczas korzystania z internetu.
Źródło: artykuł partnera, fot. PxHere/ CC0
