Dodano: 10 maja 2021r.

Osy są tak samo cenne dla ekosystemów, gospodarki i zdrowia ludzi, jak pszczoły

Osy są często niedoceniane. Tymczasem odgrywają one ważną rolę jako drapieżniki, zapylacze i nie tylko. W nowe analizie badacze przekonują, że osy zasługują na to, by cenić je tak samo jak doceniamy pszczoły.

Osa


Eksperci z University College London (UCL) i University of East Anglia zebrali i zestawili dowody z ponad 500 prac naukowych. Wszystko po to, aby sprawdzić jak osy wpływają na lokalne ekosystemy i jakie korzyści przynoszą gospodarce oraz społeczeństwu. Badania opublikowano w „Biological Reviews”.

- Osy są owadami, które uwielbiamy nienawidzić – mówi główny autor pracy, prof. Seirian Sumner z UCL Centre for Biodiversity & Environment Research. - Pszczoły, które również żądlą, są cenione za zapylanie naszych upraw i wytwarzanie miodu. W poprzednim badaniu stwierdziliśmy, że nienawiść do os jest w dużej mierze spowodowana powszechną niewiedzą na temat roli i pożyteczności tych owadów w ekosystemach – dodaje naukowiec.

- Osy są słabo zbadane w porównaniu z innymi owadami, takimi jak pszczoły, więc dopiero teraz zaczynamy właściwie rozumieć wartość i znaczenie ich „usług” w ekosystemach. Dokonaliśmy przeglądu istniejących dowodów i stwierdziliśmy, że osy mogą być tak samo cenne jak pszczoły – podkreśla prof. Sumner.

Czołowy drapieżnik wśród owadów

Osy są głównymi drapieżnikami innych owadów. Zabijając owady osy sprawują naturalną kontrolę i utrzymują równowagę ekosystemów, która jest niezbędna m.in. dla ochrony upraw. Taka ochrona przed zbyt wielką liczbą owadów, na całym świecie warta jest co najmniej 416 miliardów dolarów.

Jednak kwota ta całkowicie pomija wkład drapieżnictwa os łownych. W pracy podkreślono ważną rolę os jako drapieżników w rolnictwie. Osy regulują populacje stawonogów, takich jak mszyce i gąsienice, które niszczą uprawy. Osy żyjące samotnie są zazwyczaj wyspecjalizowane w walce z konkretnymi gatunkami szkodników. Z kolei osy społeczne są drapieżnikami różnych gatunków, co czyni je szczególnie przydatnymi w kontroli liczebności szeregu szkodników żywiących się roślinami uprawnymi.

Naukowcy twierdzą, że osy mogłyby być wykorzystywane jako zrównoważona forma kontroli liczebności szkodników w krajach rozwijających się, zwłaszcza tropikalnych. Rolnicy mogliby wprowadzić tam populacje os przy minimalnym ryzyku dla środowiska naturalnego. Profesor Sumner i jego współpracownicy opublikowali niedawno badania, z których wynika, że osy pospolite są skutecznymi drapieżnikami, które mogą zwalczać szkodniki na plantacjach kukurydzy i trzciny cukrowej w Brazylii.

Ważna rola os w zapylaniu

W pracy podkreślono również zasługi os w zakresie zapylania roślin. Zapylanie przez owady jest niezbędne dla rolnictwa, a jego znaczenie gospodarcze zostało wycenione na ponad 250 miliardów dolarów rocznie na całym świecie.

Naukowcy znaleźli dowody na to, że osy odwiedzają 960 gatunków roślin. Wśród nich znalazły się 164 gatunki, których zapylanie jest całkowicie zależne od os. Należą do nich m.in. niektóre gatunki orchidei, które wyglądem naśladujący tylną część ciała samicy osy. Wiele os to także zapylacze generalistyczne, które odwiedzają wiele różnych roślin. Naukowcy są zatem zdania, że owady te mogą służyć jako "zapasowe zapylacze", jeśli roślina straci swojego głównego zapylacza.

Naukowcy przypominają też, że niektóre leki pochodzą właśnie od os. Ich jad i ślina mają właściwości antybiotyczne, a jad osy żółtej testowany jest w leczeniu raka. Osy mogą być nawet źródłem żywności, ponieważ ich larwy są w niektórych krajach zbierane i zjadane.

- Wartość os we wspieraniu naszych upraw pozostaje słabo poznana. Mamy nadzieję, że rehabilitując ich złą reputację, możemy wspólnie poznać wartość tych fascynujących stworzeń – mówi współautor opracowania dr Alessandro Cini z UCL Centre for Biodiversity & Environment Research.

 

Źródło: University College London