Młode systemy wulkaniczne na Marsie przeszły znacznie bardziej skomplikowaną historię erupcji, niż sądzono – wykazali naukowcy z Polski, USA i Wielkiej Brytanii. Zamiast powstawać podczas pojedynczych, krótkotrwałych wybuchów, wulkany były kształtowane przez ewoluujące systemy magmowe.
Według autorów pracy opublikowanej w piśmie „Geology”, to, co wydaje się śladami pojedynczej erupcji wulkanicznej na Marsie – jest często wynikiem skomplikowanych procesów zachodzących głęboko pod powierzchnią, gdzie magma przez długi czas przemieszcza się i ewoluuje.
Wiele faz erupcji
Takie wnioski badacze wyciągnęli po analizie danych z obserwacji orbitalnych obejmujących m.in. morfologię i skład mineralny materiału na powierzchni w obszarze położonym na południe od Pavonis Mons – jednego z największych wulkanów Marsa.
Badanie pokazuje, że system wulkaniczny rozwijał się poprzez wiele faz erupcji, przechodząc od wczesnego osadzania lawy zasilanego przez szczeliny do późniejszej aktywności punktowej, która wytworzyła stożek wulkaniczny.
Chociaż te potoki lawy wyglądają na powierzchni inaczej, były zasilane przez ten sam leżący pod nimi system magmowy.
Każda faza erupcji zachowała wyraźną sygnaturę mineralną, co pozwoliło naukowcom prześledzić, jak magma zmieniała się w czasie.
Ewolucja magmy
– Nasze wyniki pokazują, że nawet w najmłodszym okresie aktywności wulkanicznej Marsa systemy magmowe pod powierzchnią pozostawały aktywne i złożone. Wulkan nie wybuchł tylko raz – ewoluował w czasie, wraz ze zmieniającymi się warunkami pod powierzchnią – mówi pierwszy autor publikacji, dr Bartosz Pieterek z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. – Zauważone przez nas różnice mineralne mówią nam, że sama magma ewoluowała. Prawdopodobnie odzwierciedla to zmiany w tym, jak głęboko powstawała i jak długo była przechowywana pod powierzchnią przed erupcją – dodaje.
Autorzy odkrycia zwracają przy okazji uwagę na to, jak potężne mogą być obserwacje orbitalne w ujawnianiu ukrytej złożoności systemów wulkanicznych – zarówno na Marsie, jak i na innych planetach skalistych.
Źródło: www.naukawpolsce.pl, fot. NASA/ Jet Propulsion Laboratory/ CC0
