Naukowcy z Politechniki Krakowskiej pracują nad lakierami do paznokci, które nie tylko zdobią, ale także leczą ból, stany zapalne czy infekcje grzybicze. Dostarczanie substancji leczniczych w ten sposób to bardzo ciekawa alternatywa dla obecnie stosowanych sposobów podawania leków.
Studenci z Politechniki Krakowskiej wpadli na ciekawy pomysł dostarczania substancji leczniczych do organizmu za pomocą lakierów do paznokci. Iga Chodak i Kamil Jurek, wspólnie z mentorami z uczelni i branżowych firm, pracują nad innowacyjnymi lakierami, które mogłyby leczyć.
Leczniczy lakier do paznokci
Zazwyczaj, produkty do stylizacji paznokci nie mają właściwości leczniczych, ale niektóre bazy pod lakier już tak, bo zawierają odżywcze składniki. Poza właściwościami przeciwgrzybiczymi (posiadają je np. lakiery zawierające cyklopiroks) skutecznie zwalczają np. łamliwość czy przebarwienia (keratyna, wapń, krzem, proteiny). Produkty do paznokci, zawierające mocznik lub pantenol, są też skuteczne na stany zapalne czy łuszczycę paznokci.
Studenci drugiego roku biotechnologii na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej – Iga Chodak i Kamil Jurek – pod opieką specjalistów w dziedzinie chemii organicznej i technologii leków, postanowili opracować sposób na nadanie lakierom nowych terapeutycznych funkcji. – Płytka paznokcia, w odróżnieniu od skóry, stanowi barierę o charakterze hydrofilowym. Dzięki tej właściwości może stanowić interesującą drogę podania leków o działaniu miejscowym, ale też ogólnoustrojowym. Z literatury wynika, że substancje aktywne mogą przenikać do ciała przez płytkę paznokciową nawet kilka dni, co stwarza możliwość opracowania lakierów umożliwiających stopniowe i kontrolowane uwalnianie leków ogólnoustrojowych takich jak np. leki działające na ośrodkowy układ nerwowy – mówi dr hab. n. farm. inż. Jolanta Jaśkowska z Katedry Chemii i Technologii Organicznej na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej.
Wspólnie z mgr inż. Anną Drabczyk (także WIiTCh PK) są ekspertkami merytorycznymi projektu. Wspierają go też mentorzy z firm, specjalizujący się we wdrażaniu tego typu produktów do produkcji przemysłowej – dr hab. Edyta Pindelska (Advanced Pharma Solutions Sp. z o.o. Sp. z o.o.) oraz Zbigniew Majka (Zbigniew Majka Consulting).
Lakiery przeciwgrzybiczne, przeciwbólowe, przeciwzapalne
Zespół naukowców i studentów Politechniki Krakowskiej skupia się na badaniu zastosowań lakierów jako systemów dostarczania leków przeciwgrzybiczych, przeciwbólowych i przeciwzapalnych. – Opracowaliśmy kilka prototypowych formulacji lakierów, które poddajemy testom z wykorzystaniem substancji czynnych o działaniu miejscowym, takich jak cyklopiroks, oraz substancji o potencjale działania ogólnoustrojowego takich jak ibuprofen, naproksen czy nimesulid – mówi Iga Chodak, studentka drugiego roku biotechnologii na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej. W przyszłości zespół planuje rozszerzyć badania o inne grupy substancji czynnych, co pozwoliłoby na zastosowanie terapeutycznych lakierów w leczeniu szerszego spektrum schorzeń.
– Już teraz obserwujemy, że niektóre substancje czynne uwalniają się natychmiast, a inne stopniowo, co będzie miało wpływ na końcową postać preparatu. Analizujemy ograniczenia technologiczne i fizykochemiczne – mówi Kamil Jurek, student drugiego roku biotechnologii na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej.
Duży potencjał
Pomysł na badania nad leczniczymi lakierami do paznokci zrodził się na Politechnice Krakowskiej z dostrzeżenia niszy – nie ma na rynku farmaceutycznym lakierów do paznokci o terapeutycznych działaniu ogólnoustrojowym. Temat ten jest wprawdzie przedmiotem badań w innych ośrodkach naukowych, ale podejście badaczy Politechniki Krakowskiej, dobór substancji aktywnych, jak również metodologia opracowanych na PK formulacji mają charakter innowacyjny w skali polskiej nauki.
Krakowscy badacze podkreślają, że w pozornie prostych rozwiązaniach farmaceutycznych leży ogromny potencjał. Pomysły takie jak opracowanie lakieru, który może stać się innowacyjnym nośnikiem leku, otwierają drogę do tworzenia nowych terapii, nie tylko w zakresie dermatologii, ale wielu innych dziedzin medycyny.
– W przypadku środków leczniczych o działaniu ogólnoustrojowym, stosowanie lakierów do paznokci jako ich nośników może mieć szczególne znaczenie przy niesteroidowych lekach przeciwzapalnych. Dla nich poszukiwanie alternatywnych dróg podania jest nie tylko uzasadnione, ale wręcz medycznie wskazane – zarówno ze względów klinicznych np. z powodu niepożądanych efektów ubocznych w obrębie przewodu pokarmowego, jak i farmakokinetycznych. Podobnie jak transdermalne systemy terapeutyczne, lakiery mogłyby omijać efekt pierwszego przejścia w wątrobie, co potencjalnie zwiększa biodostępność i pozwala na stosowanie niższych dawek terapeutycznych leków. Nasz projekt może stanowić ciekawą alternatywę wobec dotychczas stosowanych form ich podania – mówi dr hab. n. farm. inż. Jolanta Jaśkowska.
Źródło i fot.: Politechnika Krakowska. Na zdjęciu zespół badaczek i studentów Politechniki Krakowskiej, od lewej dr hab. n. farm inż. Jolanta Jaśkowska, studenci Iga Chodak i Kamil Jurek, mgr inż. Anna Drabczyk.
