Cukier jest obecny w diecie większości z nas – nie tylko pod postacią słodyczy, ale też w wielu produktach przetworzonych. Choć nadaje potrawom przyjemny smak, jego nadmiar może odbić się na kondycji układu pokarmowego. W jaki sposób sacharoza wpływa na pracę jelit i dlaczego u niektórych osób wiąże się ona z uciążliwymi dolegliwościami z ich strony?
Jak organizm trawi sacharozę?
Cukier, którego używamy na co dzień, to chemicznie sacharoza – dwucukier zbudowany z glukozy i fruktozy. Aby mogła zostać wykorzystana przez organizm, musi zostać rozłożona w jelicie cienkim przez enzym sacharazę.
Jeśli proces trawienia nie przebiega prawidłowo, niestrawione resztki cukrów trafiają do jelita grubego. Tam stają się pożywką dla bakterii, które rozkładają je w procesie fermentacji, której jednym z produktów są gazy odpowiedzialne za dyskomfort towarzyszący wzdęciom.
Choć sacharoza nie należy do grupy najbardziej problematycznych węglowodanów fermentujących, to w nadmiarze, szczególnie w połączeniu z innymi słabo wchłanianymi cukrami i słodzikami (np. laktozą, sorbitolem czy maltitolem), może nasilać te same mechanizmy.
Wpływ diety bogatej w sacharozę na jelita
Badania pokazują, że nadmiar sacharozy w diecie negatywnie wpływa na równowagę jelitową. Po pierwsze, jej duże ilości sprzyjają rozwojowi bakterii patogennych, które zaburzają mikroflorę przewodu pokarmowego. Wiąże się to z gorszym wchłanianiem składników odżywczych, skłonnością do stanów zapalnych i częstszym występowaniem problemów trawiennych, takich jak wzdęcia czy biegunki.
Po drugie, dieta bogata w sacharozę często oznacza także zwiększone spożycie żywności wysoko przetworzonej – słodyczy, słodzonych napojów czy gotowych przekąsek. Tego typu produkty dostarczają niewiele błonnika, który naturalnie wspiera pracę jelit, a jednocześnie obfitują w tłuszcze i inne składniki mogące dodatkowo obciążać układ pokarmowy.
Oczywiście ogromną rolę odgrywa ilość – niewielkie porcje sacharozy w zbilansowanej diecie zwykle nie stanowią problemu. Jednak jej nadmiar, zwłaszcza przy jednoczesnym ograniczeniu warzyw, owoców i pełnych zbóż, zwiększa ryzyko wystąpienia dolegliwości jelitowych[1].
Jak radzić sobie z nadmiarem gazów?
Podstawą profilaktyki jest ograniczenie problematycznych składników i obserwacja reakcji własnego organizmu. Jeśli jednak potrzebujemy doraźnie złagodzić dolegliwości, pomóc mogą leki na wzdęcia i uczucie pełności na bazie symetykonu. To związek silikonowy, który działa wyłącznie miejscowo w przewodzie pokarmowym i nie wchłania się do krwiobiegu, cechuje go więc wysoki profil bezpieczeństwa. Zmniejsza on napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazu zgromadzonych w jelitach. Dzięki temu pękają, a ich zawartość łatwiej wchłonąć lub wydalić na zewnątrz, co może przynieść ulgę w postaci zmniejszenia uczucia pełności i napięcia brzucha[2].
Nadmiar sacharozy nie jest sprzymierzeńcem jelit. Wpływa na mikroflorę, sprzyja fermentacji i może przyczyniać się do dolegliwości takich jak wzdęcia. Dlatego najlepszym długofalowym rozwiązaniem jest świadome podejście do odżywiania – ograniczenie cukru w diecie i unikanie żywności wysokoprzetworzonej.
[1] Fajstova, A., Galanova, N., Coufal, S., Malkova, J., Kostovcik, M., Cermakova, M., … & Kostovcikova, K. (2020). Diet rich in simple sugars promotes pro-inflammatory response via gut microbiota alteration and TLR4 signaling. Cells, 9(12): 2701.
[2] Burta, O., Iacobescu, C., Mateescu, R. B., Nicolaie, T., Tiuca, N., & Pop, C. S. (2018). Efficacy and safety of APT036 versus simethicone in the treatment of functional bloating: a multicentre, randomised, double-blind, parallel group, clinical study. Translational Gastroenterology and Hepatology, 3: 72.
Źródło: artykuł partnera
