Dodano: 17 maj 2023r.

W Niemczech odkryto ślady stóp sprzed 300 tys. lat

Naukowcy zaprezentowali trzy ślady stóp odkryte niedawno na stanowisku badawczym w Dolnej Saksonii w Niemczech. Uczeni sądzą, że ślady zostawił przedstawiciel Homo heidelbergensis, a same odciski mogą mieć nawet 300 tys. lat.

W Niemczech odkryto ślady stóp sprzed 300 tys. lat

 

Czy można poznać ekosystem, w którym żyli nasi praprzodkowie 300 tys. lat temu? Naukowcy z Niemiec dokonali tego, dzięki odkryciu paleolitycznych śladów odciśniętych przez człowieka. Otaczają je tropy ówczesnych zwierząt, co pozwala jeszcze lepiej zrozumieć środowisko tamtej epoki. To najstarsze odciski stóp ludzkich, pochodzące z terenu współczesnych Niemiec. 

Ślady odnalazł międzynarodowy zespół badawczy kierowany przez naukowców z Uniwersytetu w Tybindze i Senckenberg Center for Human Evolution and Paleoenvironment (SHEP). Pochodzą one z liczącego 300 tys. lat kompleksu stanowisk archeologicznych znajdującego się w Schöningen w Dolnej Saksonii. Eksperci są zdania, że odciski pozostawił Homo heidelbergensis. Odkrycie opisano w czasopiśmie „Quaternary Science Reviews” (DOI: 10.1016/j.quascirev.2023.108094).

Idylla sprzed 300 tys. lat

Odkrycia budzą wyobraźnię naukowców, którzy snują teraz idylliczne wizje. Być może w opisywanym miejscu 300 tys. lat temu znajdowało się jezioro o długości kilku kilometrów i szerokości kilkuset metrów. W wizji uczonych otoczone było brzozowo-sosnowym lasem i trawami. Nad brzegami akwenu gromadziły się stada słoni, nosorożców i zwierząt parzystokopytnych, które piły wodę i kąpały się. A wszystkiemu przyglądała się rodzina „ludzi z Heidelbergu”, gatunku człowieka, który już dawno wyginął. – Tak mogło wyglądać Schöningen w Dolnej Saksonii 300 tys. lat temu – uważa główny autor odkrycia, dr Flavio Altamura z SHEP.

- Razem z informacjami z analiz osadów i wykopalisk archeologicznych, odkryte ślady pozwalają nam na wgląd w paleośrodowisko i ssaki, które kiedyś żyły na tym terenie. Wśród odcisków są trzy należące do homininów, żyjących około 300 tys. lat temu. To najstarsze ludzkie ślady znane z Niemiec i najprawdopodobniej zostały pozostawione przez Homo heidelbergensis – wyjaśnia Altamura.

Homo heidelbergensis nie był przodkiem człowieka współczesnego, ale innego naszego krewniaka – neandertalczyka. Gatunek ten uważany jest za pośrednią formę między Homo erectus a Homo heidelbergensis i Homo sapiens. Po raz pierwszy został opisany w 1908 roku przez Ottona Schötensacka. Szczątki człowieka heidelberskiego znajdywano głównie w Niemczech i na Węgrzech. Uważa się, że Homo heidelbergensis zamieszkiwał początkowo Afrykę, jednak potem zawędrował do Europy. Ślady bytności tego gatunku człowieka znaleziono też na terenie Polski. Badacze uważają, że narzędzia krzemienne odkryte ponad 50 lat temu w jaskini Tunel Wielki zostały wykonane właśnie przez Homo heidelbergensis (więcej na ten temat w tekście: Narzędzia z krzemienia z jaskini Tunel Wielki mogą mieć nawet pół miliona lat).

Naukowcy uważają, że dwa ślady z Schöningen należały do młodych osobników korzystających z zasobów jeziora. W zależności od pory roku wokół jeziora można było znaleźć sporo pożywienia, w tym rośliny, owoce, liście, pędy i grzyby. – Nasze ustalenia potwierdzają, że wymarły gatunek człowieka zamieszkiwał brzegi płytkich jezior lub rzek – mówi Altamura. 

Migawka z życia praprzodków ludzi

Odkryte tropy dają wgląd w życie codzienne ówczesnej rodziny homininów i mogą dostarczyć informacji o jej zachowaniu i składzie społecznym. Naukowcy wnioskują, że ślady pozostawiła grupa rodzinna, która nie przyszła tam polować, a jedynie korzystać z pobliskich zasobów naturalnych. 

Zespół opisał też serię tropów słoni (niektóre o imponującej długości 55 cm), które prawdopodobnie pozostawiły osobniki wymarłego gatunku Palaeoloxodon antiquus. Ówcześnie były to największe zwierzęta lądowe, z prostymi kłami i masą dochodzącą do 13 ton. 

Podczas wykopalisk odkryto też ślad nosorożca z gatunku Stephanorhinus kirchbergensis lub Stephanorhinus hemitoechus. To pierwszy odcisk któregokolwiek z tych plejstoceńskich gatunków kiedykolwiek znaleziony w Europie. 

 

Źródło i fot.: University of Tübingen