Długotrwała ekspozycja na bakterie wywołujące choroby przyzębia może zapoczątkować chorobę Alzheimera – wynika z nowych badań.
Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi przez naukowców z University of Illinois w Chicago, długookresowa ekspozycja na bakterie Porphyromonas gingivalis, które odpowiadają za choroby przyzębia, powoduje stan zapalny i zwyrodnienie neuronów u myszy. Efekty te są podobne do choroby Alzheimera u ludzi.
Odkrycia opublikowane na łamach „PLOS ONE” sugerują, że choroba przyzębia – powszechne, ale możliwe do uniknięcia zakażenie dziąseł – może inicjować chorobę Alzheimera, na która obecnie nie mamy leków.
– Już wcześniejsze badania wykazały ścisły związek między paradontozą, a zaburzeniami poznawczymi. Nasze badania są pierwszymi, które wykazały, że ekspozycja na bakterie przyzębia powoduje powstawanie blaszek amyloidowych, które przyspieszają rozwój neuropatologii występującej u pacjentów z chorobą Alzheimera – powiedziała Keiko Watanabe, współautorka publikacji.
– To była wielka niespodzianka. Nie spodziewaliśmy się, że patogen przyzębia będzie miał tak duży wpływ na mózg i że skutki będą tak dokładnie przypominać chorobę Alzheimera – dodała.
By zbadać wpływ bakterii Porphyromonas gingivalis na zdrowie mózgu, Watanabe i jej współpracownicy – w tym dr Vladimir Ilievski, profesor nadzwyczajny University of Illinois w Chicago i współautor artykułu – wywołali przewlekłe zapalenie ozębnej, które charakteryzuje się uszkodzeniem tkanek miękkich i utratą masy kostnej w jamie ustnej, u 10 dzikich myszy. Inne 10 myszy służyło jako grupa kontrolna. Po 22 tygodniach wielokrotnego doustnego podawania bakterii do badanej grupy, naukowcy sprawdzili tkankę mózgową gryzoni i porównali z grupą kontrolną.
Naukowcy odkryli, że myszy chronicznie wystawione na działanie bakterii Porphyromonas gingivalis miały znacząco wyższe ilości beta-amyloidów – starczych blaszek (amyloidowych) znajdujące się w tkance mózgowej pacjentów z chorobą Alzheimera. Badana grupa miała również silniejszy stan zapalny mózgu i mniej nienaruszonych neuronów z powodu degeneracji.
Wyniki te zostały dodatkowo poparte analizą płytek beta-amyloidowych i RNA, która wykazała większą ekspresję genów związanych ze stanem zapalnym i zwyrodnieniem w badanej grupie gryzoni. Dodatkowo DNA bakterii znaleziono w tkance mózgowej myszy.
– Nasze dane nie tylko demonstrują ruch bakterii z jamy ustnej do mózgu, ale pokazują także, że przewlekła infekcja prowadzi do efektów neuronalnych podobnych do choroby Alzheimera – zaznaczyła Watanabe.
Naukowcy twierdzą, że odkrycia te są o tyle ważne, że wykorzystali model myszy typu dzikiego. Większość systemów modelowych używanych do badania choroby Alzheimera polega na transgenicznych myszach, które zostały genetycznie zmodyfikowane, aby silniej wyrażać geny związane z płytką starczą i umożliwić rozwój choroby Alzheimera.
– Wykorzystanie modelu myszy typu dzikiego dodało mocy naszym badaniom, ponieważ myszy te nie były przygotowane do rozwoju choroby, a zastosowanie tego modelu daje dodatkową wagę naszym odkryciom, że bakterie przyzębia mogą stymulować rozwój choroby Alzheimera – wyjaśniła Watanabe.
Rezultaty badania są ważne dla środowiska naukowego, ale są także lekcją dla nas wszystkich. – Higiena jamy ustnej jest ważnym czynnikiem prognostycznym chorób, w tym chorób, które występują poza jamą ustną. Ludzie mogą zrobić naprawdę wiele dla swojego zdrowia, wystarczy poważnie traktować zdrowie jamy ustnej – podkreśliła badaczka.
Choroba Alzheimera dotyka starszych osób, najczęściej po 65. roku życia. Jednak zaczyna ona się znacznie wcześniej. Nadal nie jesteśmy pewni jak, ale nieprawidłowa ilość beta-amyloidu i innego białka zwanego tau, wydają się odgrywać dużą rolę. Co ważne, białka te zaczynają koncentrować się w mózgu nawet 20-30 lat przed wystąpieniem pierwszych objawów, takich jak utrata pamięci.
Źródło: University of Illinois, fot.
