Nowe dane z misji Gaia. ESA publikuje najdokładniejszą mapę Drogi Mlecznej

Astronomowie zaangażowani w misję Gaia opublikowali obszerny zestaw danych o naszej Galaktyce. Gaia Data Release 3 obejmuje dokładne informacje dla 1,8 miliarda gwiazd w Drodze Mlecznej - opisuje obserwacje „trzęsień gwiazd”, bada ich DNA i zawiera największy w historii katalog gwiazd podwójnych, a także informacje dotyczące tysięcy obiektów w Układzie Słonecznym. … czytaj więcej

Kolejny powtarzający się sygnał FRB z odległej galaktyki. Towarzyszy mu słaba, ale ciągła emisja radiowa

20 maja 2019 roku mieszczący się w Chinach teleskop Five hundred meter Aperture Spherical Telescope (FAST) odebrał sygnał FRB (szybki błysk radiowy – fast radio burst), pochodzący z obrzeży galaktyki karłowatej, oddalonej od nas o prawie trzy miliardy lat świetlnych. Dalsze obserwacje wykazały, że w przeciwieństwie do wielu innych FRB, ten ostatni, nazwany FRB 190520, emituje częste, powtarzające się impulsy fal radiowych. Ale dane pokazały coś jeszcze. FRB 190520 towarzyszy także słabsza, ale stała emisja radiowa między głównymi rozbłyskami.… czytaj więcej

Fizycy z Łodzi stworzyli model do analizy danych z obserwacji gwiazd neutronowych

Wszechświat kryje wiele obiektów, które stanowią badawcze wyzwania dla astrofizyków. Obok dość dobrze już poznanych czarnych dziur, są to także gwiazdy neutronowe. Naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego – dr Michał Szanecki z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej, prof. Andrzej Maciołek-Niedźwiecki z Katedry Astrofizyki – oraz wybitny astrofizyk prof. Andrzej Zdziarski z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie stworzyli model, dzięki któremu możliwa jest analiza procesów odpowiedzialnych za emisję promieniowania rentgenowskiego w obrębie gwiazd neutronowych.… czytaj więcej

Pozostałości po rzadkiej supernowej znalezione w Egipcie

Znaleziony na egipskiej pustyni kamień o nazwie Hypatia może być pierwszym namacalnym dowodem na eksplozję supernowej typu Ia znalezionym na Ziemi. Te rzadkie supernowe są jednymi z najbardziej energetycznych wydarzeń we Wszechświecie.… czytaj więcej

Wysokoenergetyczne promieniowanie gamma z gwiazd nowych. Odkrycie naukowców z UŁ

Astrofizycy z Uniwersytetu Łódzkiego zaobserwowali wysokoenergetyczne promieniowanie gamma z układu gwiazd, w którym doszło do wybuchu na powierzchni jednej z nich. Układ podwójny gwiazd, o którym mowa, to układ RS Ophiuchi zaliczany do rzadkiej klasy tzw. nowych powrotnych.… czytaj więcej

Teleskop Hubble'a odkrył najdalej położoną gwiazdę

Kosmiczny Teleskop Hubble'a wykrył światło gwiazdy oddalonej od nas o 12,9 miliarda lat świetlnych. To najdalej położona pojedyncza gwiazda, którą do tej pory udało się zaobserwować. Została nazwana Earendel, co w języku staroangielskim oznacza gwiazdę poranną.… czytaj więcej

Astronomowie wykryli największą jak dotąd molekułę w dysku protoplanetarnym

W dysku protoplanetarnym wokół młodej gwiazdy IRS 48 oddalonej od Układu Słonecznego o 444 lata świetlne w kierunku gwiazdozbioru Wężownika astronomowie wykryli sygnaturę eteru dimetylowego. Jest to największa molekuła zidentyfikowana do tej pory w dyskach gazu i pyłu, z których powstają planety. Odkrycie to może mieć ważne implikacje, bo molekuła ta może być budulcem dla innych cząsteczek organicznych, z których teoretycznie może powstać życie.… czytaj więcej

Astronomowie dostrzegli ślady planety w ekosferze martwej gwiazdy

Wokół białego karła oznaczonego jako WD 1054-226, który oddalony jest od Ziemi o około 117 lat świetlnych, astronomowie dostrzegli 65 równomiernie rozmieszczonych obiektów, które najprawdopodobniej są planetarnym gruzem. Tak uporządkowane rozmieszczenie struktur, regularnie przyćmiewających światło obumarłej gwiazdy, sugeruje obecność masywnego obiektu, takiego jak planeta, na pobliskiej orbicie. Co więcej, potencjalna planeta, jak uważają naukowcy, znajduje się w tzw. ekosferze wokół gwiazdy.… czytaj więcej

Tajemniczy rozbłysk z 2018 r. wskazuje miejsce narodzin czarnej dziury lub gwiazdy neutronowej

W czerwcu 2018 r. teleskopy na całym świecie wychwyciły niezwykle jasny rozbłysk, pochodzący z galaktyki oddalonej o 200 milionów lat świetlnych od Ziemi. Ogromny wybuch był znacznie krótszy i jaśniejszy, niż wszystko co do tej pory widzieli naukowcy. Sygnał oznaczono jako AT2018cow, a uczeni zaczęli określać go po prostu „krową”. W nowych badaniach naukowcy ustalili, co było źródłem sygnału i co pozostało po potężnej eksplozji.… czytaj więcej

Najdokładniejsze obrazy gwiazd poruszających się wokół czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej

W centrum Drogi Mlecznej znajduje się supermasywna czarna dziura znana jako Sagittarius A*, która ma masę ponad 4 miliony razy większą od naszego Słońca. W stosunkowo bliskiej odległości od czarnej dziury krąży garstka gwiazd. Naukowcom udało się uzyskać najgłębsze i najostrzejsze jak dotąd obrazy ruchu tych gwiazd wokół supermasywnego kolosa. Zdjęcia pomogły również znaleźć nieznaną dotychczas gwiazdę krążącą wokół Sagittariusa A*.… czytaj więcej