Jak wykryć podatność na raka? Polacy opracowali tani test

Naukowcy z programu „BadamyGeny.pl” poinformowali, że udało im się opracować tani test, który pozwala wykryć podwyższone ryzyko zachorowania na raka. W przypadku wykrycia choroby można odpowiednio wczesnej rozpocząć leczenie i zapobiec jej rozwojowi. Terapia rozpoczęta w początkowym stadium choroby daje najlepsze wyniki.

Program „BadamyGeny.pl” zostało stworzony przez naukowców z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Centrum Nowych Technologii UW oraz spółką Warsaw Genomics. Ocenia on ryzyko zachorowania na raka. Dotychczas zarejestrował się w nim 20 tysięcy osób, z czego 6 tysięcy zostało już przebadanych. Wystarczy tylko oddać krew, podać niezbędne dane i dokonać opłaty.

Test opracowany przez naukowców pod kierunkiem profesora Krystiana Jażdżewskiego oraz dr hab. n. med. Anny Wójcickiej, jest około 20 razy tańszy od podobnych badań, które można wykonać za granicą. Wydatek to 399 złotych. Test pozwala ocenić 70 genów zwiększających ryzyko zachorowania na nowotwory, takich jak rak piersi, jajnika, prostaty, jelita grubego, macicy, żołądka, trzustki, nerki, skóry, tarczycy i guzów endokrynnych.

– Milion Polaków jest narażonych na chorobę nowotworową o podłożu genetycznym. Naszym marzeniem jest uratować ich wszystkich. Opracowaliśmy badania, które są 20-krotnie tańsze niż za granicą, dlatego że zależy nam, aby jak najwięcej osób mogło skorzystać z możliwości współczesnej genetyki. W przypadku zdiagnozowanego ryzyka zachorowania na raka, udzielimy zaleceń profilaktycznych i zapewnimy dostęp do bezpłatnej konsultacji z lekarzem genetykiem. Oferujemy również wsparcie onkologa i psychologa – powiedział prof. Jażdżewski, inicjator programu „BadamyGeny.pl”.

Każdy z tych 70 genów może ulec mutacji lub zostać uszkodzony. Metoda opracowana przez polskich badaczy pozwala ocenić, w którym genie wystąpiła zmiana i czy zwiększa ona ryzyko wystąpienia nowotworu. W sumie badanych jest ponad 100 tys. potencjalnych uszkodzeń. Każda wykryta wada jest również potwierdzana inną metodą, by mieć całkowitą pewność, że nastąpiła zmiana chorobowa.

– Niestety w naszym kraju trzeba przekonywać ludzi do tego, że profilaktyka jest istotna, że badania prenatalne są ważne, a szczepienia są potrzebne. Czasami wydaje się, że walczymy z wiatrakami, ale jeśli trzeba, to będziemy to robić. To nieprawda, że każdy nowotwór to wyrok. Ale żeby rak był w pełni uleczalny, warunkiem jest jego wczesne wykrycie – przyznał na spotkaniu z dziennikarzami rektor WUM prof. dr hab. n. med. Mirosław Wielgoś.

– Chcielibyśmy, aby wyniki naszych badań służyły społeczeństwu, miały jak największe przełożenie na praktyczne zastosowanie. Prowadzenie tych badań dostarcza danych statystycznych, które pozwolą nam lepiej rozumieć, jak ryzyko zachorowań jest powiązane z występowaniem mutacji genowych oraz wypracować coraz lepsze rekomendacje medyczne dla rozwoju opieki zdrowotnej w przyszłości – podkreślił prof. Marcin Pałys, Rektor Uniwersytetu Warszawskiego.

W Polsce jest prawdopodobnie ponad 1 mln osób z uwarunkowaną genetycznie większą predyspozycją do nowotworów złośliwych. – Z dotychczas przeprowadzonych u nas testów wynika, że u 18 proc. zgłaszających się osób jest podwyższone ryzyko nowotworów, a u 5 proc. – wysokie ryzyko – powiedziała Anna Wójcicka.

Specjalistka wyjaśniła, że podwyższone ryzyko zachorowania na nowotwory oznacza, że trzeba wcześniej, np. o 10 lat, poddawać się badaniom profilaktycznym, takim jak mammografia (rak piersi), cytologia (rak jelita grubego) czy kolonoskopia (rak jelita grubego).

Osobna grupę – powiedziała Wójcicka – stanowią osoby z wysokim ryzykiem zachorowania na nowotwory, u których choroba ta może pojawić się w młodym wieku, jeszcze przed 50. rokiem życia. – U tych osób rak ma również bardziej agresywny przebieg i jest trudniejszy w leczeniu, dlatego kluczowe znaczenie ma wczesnego jego wykrycie – dodała.

Zapadalność na nowotwory rośnie na całym świecie. Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia, liczba nowych zachorowań w ciągu najbliższych dwóch dekad wzrośnie o około 70 proc. Najnowsze dane wskazują, że rak jest jedną z dwóch głównych – obok chorób układu krążenia – przyczyn śmierci w naszym kraju. Umiera na niego już co czwarty Polak. Lekarze są zgodni – nowotwór można wyleczyć, jeżeli dowiemy się o nim odpowiednio wcześnie.

Decyzją rektora Wielgosia, wszyscy studenci WUM otrzymają dofinansowanie do przeprowadzenia badania, które już się rozpoczęły wraz ze startem nowego roku akademickiego.

 

 

Źródło: Warszawski Uniwersytet Medyczny, PAP, BadamyGeny.pl, fot. luvqs/Pixabay