Biblioteka im. Zielińskich, jedna z najstarszych w Polsce, będzie zamknięta

Biblioteka im. Zielińskich Towarzystwa Naukowego Płockiego (TNP), jedna z siedmiu najstarszych w Polsce, zostanie zamknięta z początkiem 2017 r. Powodem jest brak funduszy na kontynuowanie działalności – poinformowało we wtorek TNP.

Biblioteka im. Zielińskich posiada status biblioteki naukowej. Księgozbiór liczy ponad 403 tys. jednostek, a do kolekcji specjalnej należy ok. 16 tys. zabytkowych woluminów, z czego ponad 8,5 tys. zapisano dotychczas w formie cyfrowej.

Placówka bezskutecznie ubiegała się o dofinansowanie z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW). Chodziło o kwotę ok. 741 tys. zł.

Jak poinformował we wtorek dyrektor biura zarządu TNP dr Andrzej Kansy, Biblioteka im. Zielińskich zostanie zamknięta od 1 stycznia 2017 r. – Zarząd TNP podjął tę decyzję po wyczerpaniu wszelkich sposobów na pozyskanie odpowiednich środków finansowych na funkcjonowanie Biblioteki – stwierdził.

Apele nie poskutkowały

Wiceprezes TNP dr Grzegorz Gołębiewski wyjaśnił, że część biblioteki, w której znajdują się wydawnictwa po 1945 r. zostanie zamknięta do odwołania. Część zbiorów specjalnych, w tym inkunabułów i starodruków, będzie dostępna, ale w ograniczonym zakresie, przede wszystkim dla naukowców. Przyznał, że kwestią pozostającą do rozstrzygnięcia jest jeszcze liczba etatów, jakie ostatecznie pozostaną w placówce.

– Bibliotekę może uratować tylko rozwiązanie systemowe, czyli stałe subsydium na działalność, na utrzymanie budynku, na wypłacanie pensji pracownikom – powiedział PAP dr Gołębiewski.

Przypomniał, że o takie rozwiązania systemowe zarząd TNP apelował w połowie listopada w liście do premier Beaty Szydło. – Nic to jednak nie dało – oświadczył.

Centrum Informacyjne Rządu informowało wcześniej, że list, który trafił tam z TNP „został przekazany według kompetencji do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego”.

Z informacji MNiSW wynika, że TNP złożyło wniosek o finansowanie zadań z zakresu upowszechniania nauki na łączną kwotę 741,705 tys. zł i ostatecznie otrzymało 59,9 tys. zł wsparcia. A nieprzyznanie środków w pełnej kwocie było „poprzedzone opinią zespołu, który stwierdził, że większość przedstawionych przez TNP kosztów obejmuje zadania związane z bieżącą działalnością jednostki”.

Gdy w listopadzie dyrektor Biblioteki im. Zielińskich dr Grażyna Szumlicka-Rychlik mówiła PAP, że brak środków z MNiSW grozi zamknięciem placówki, podkreślała m.in.: To jedna z najstarszych bibliotek w Polsce, jedna z największych na Mazowszu (…). To instytucja o statusie naukowym z zabytkowymi, bardzo cennymi zbiorami, służącymi nie tylko społeczności lokalnej, studentom, ale także badaczom z całego kraju, którzy przeprowadzają tu kwerendy.

Przypominała, że w ostatnim czasie w Bibliotece im. Zielińskich własne projekty realizowały kancelaria senatu oraz Kancelaria Prezydenta RP.

– W zeszłym roku w ramach procedury Krajowej Rady Bibliotecznej potwierdziliśmy status biblioteki naukowej, otrzymaliśmy także kwalifikację do Narodowego Zasobu Bibliotecznego. Tak oceniają nas fachowcy, a urzędnik w ministerstwie zupełnie inaczej – mówiła dr Szumlicka-Rychlik.

Cenne egzemplarze

Początek zbiorom Biblioteki im. Zielińskich dała w XIX wieku kolekcja ok. 25 tys. woluminów przekazana przez Gustawa Zielińskiego (1809-1881), uczestnika powstania listopadowego, zesłańca syberyjskiego, poety i bibliofila, jednego z redaktorów ówczesnej „Biblioteki Warszawskiej”.

W zbiorach starodruków Biblioteki im. Zielińskich znajdują się m.in. pochodzące z XV wieku inkunabuły, jak „Expositio super toto Psalterio” Johannesa de Turrecrematy, najstarszy polski druk tłoczony, wydany w Krakowie w 1474 r. oraz Biblia z 1478 r. pochodząca z drukarni Antoniusa Kobergera w Norymberdze, a także „Boska Komedia” Alighieri Dantego z 1487 r., „Kronika świata” Wernera Rolewincka z 1492 r. i pierwsze wydanie „De revolutionibus orbium coelestium” Mikołaja Kopernika z 1543 r.

Placówka posiada również pierwszą na świecie książkę o rakietach „Artis magnae artilleriae pars prima” Kazimierza Siemienowicza z 1650 r., „Statut Łaskiego”, z najstarszym drukowanym tekstem „Bogurodzicy”, z 1506 r. oraz jedyne w polskich zbiorach pierwsze wydanie kompletu 80 grafik „Los Caprichos” Francisco Goi z 1799 r. Jest tam także bogaty zbiór prasy, w tym z XIX wieku, oraz książek wydawanych po 1945 r.

 

Źródło: PAP – Nauka w Polsce. Fot. Pbartosiak/Wikimedia Commons